لە نێوان فیدڕاڵی و ئیتیحادی و دەستوردا

لە نێوان فیدڕاڵی و ئیتیحادی و دەستوردا
لە بەغدا حکومەتێک هەیە ناویان ناوە حکومەتی ئیتیحادی ( بە بۆچوونی عەرەبەکان) یا حکومەتی ( فیدڕاڵی) بە لای کوردەوە. هەڵبەت هێشتا شێوازی حوکومڕانی و دەسەڵات لە رووبەری تێگەیشتنە گشتیەکانی شەقامی بەغداو دەستەبژێری سیاسی لە نێوان فیدڕالیزمی کورد و ئیتیحادی سونەو شیعەدا یەکلا نەبۆتەوە. 
هەوڵەکانی سونەو شیعە هێشتا بە ئاڕاستەی مەرکەزیەتێکی  بە هێز ( ناوەندێکی بەهێز) و سەنتەرالیزمێکی یەکانگیری نەژادیەوەیە. کورد بانگەشەی فیدڕاڵی و ئەوان بانگەشەی ئیتیحادی دەکەن. 
بەلای کوردەوە سیستەمی حوکمڕانی فیدڕاڵی دەستووریەو ئەم پێناسەش بە ئاشکرا لە دەستووری عێراقیدا رەنگی داوەتەوە. کورد پێی وایە زامنی مانەوەی عێراق بە یەکپارچەیی جێ بەجێ کردنی دەستوورە وەک خۆی، بەدەر لە هەر تەفسیراتێکی مەزاجی و نەژادی و قەومیەوە. 
بەڵام دوای  تێپەڕبوونی نزیگەی بیست و سێ ساڵ  بەسەر  رووخانی بەعس و نووسینەوەی دەستوری فیدڕاڵیدا،  هێشتا حوکمڕانانی بەغدا خەون بە مەرکەزیەتێکی بەهێزو کوتەک بەدەستەوە دەبینن و تاک و تەرایان نەبێ، زۆرینە هەر بڕوای بە سیستەمی فیدڕاڵیەوە نیەو هەوڵ بۆ سەرخستنیشی نادەن و بەردەوامن لە سەر بەرهەم هێنانەوەی تێگەیشتنە ماوەبەسەر چووەکانی سەردەمی بەعس و سۆشیال ناسیۆنالیزمی کۆنەوە. 
لە پاڵ ئەمەشدا غیابی سەرۆک کۆمارێکی کاراو بەرپرسیارو هۆشیارلە بەغدا لە ساڵانی رابردوو، زیانێکی گەورەی لە پێگەی کوردەوە داوە و زیاد لەمەش هیچ خێروبێری بۆ کوردو پێگەی ستراتیژی لە کایەی سیاسی بەغدا نەبووە. سەرۆک کۆمارەکان ئەوەندەی بەتەنگ بەرژەوەندیەکانی خۆیانەوە بوونە، نیو ئەوەندە  هەوڵیان بۆ جێبەجێ کردنی دەستورو بەهیزکردن و چەسپاندنی بنەماکانی شەراکەتەوە نەداوە.