بڕیاری نوێ لە حکومەتی هەرێمەوە

ئەمڕۆ چوارشەممە،29ی تەممووزی 2026، بە سەرۆکایەتی مەسرور بارزانی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆ بووەوە.
لە سەرەتای کۆبوونەوەدا، ئەنجومەنی وەزیران نیگەرانیی قووڵی خۆی لە بەردەوامبوونی هێرشە تیرۆریستییەکان بۆ سەر هەرێمی کوردستان دەربڕی و بە توندترین شێوە سەرکۆنەی کرد. ئەنجومەنی وەزیران جەختی کردەوە کە ئەم هێرشانە، هەڕەشەیەکی دیارن بۆ ئاسایش، سەقامگیریی، ژیانی هاووڵاتییان و بەرژەوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و عێراق. ئەنجومەنی وەزیران دووپاتیشی دەکاتەوە کە هەرێمی کوردستان، هەرگیز بەشێک نەبووە لە گرژی و ئاڵۆزییەکانی ناوچەکە، بەڵکوو هەمیشە پاڵپشتی ئاشتی، گفتوگۆ و دراوسێیەتی باش بووە.
لە بڕگەی یەکەمی کۆبوونەوەدا، وەزیری سامانە سروشتییەکان بە وەکالەت و وەزیری کارەبا، ڕاپۆرتێکی سەبارەت بە دوا هەوڵەکانی وەزارەت و لایەنە پەیوەندیيدارەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەی بەنزین و سووتەمەنی و دەستپێکردنەوەی بەرهەمهێنانی غاز و گەڕاندنەوەی توانا بەرهەمهێنانی وێستگەکانی کارەبا بۆ ئاستی ئاسایی، پێشکەش کرد.
لە دوای گفتوگۆ، ئەنجومەنی وەزیران، وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی ڕاسپارد کە هەموو هەنگاو و ڕێکارە پێویستەکان بگرێتەبەر بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە و بە هاوئاهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانيش، چاودێرییەکی تەواوی بازاڕ و کوالێتی سووتەمەنی بکات، بۆ ئەوەی ڕێگریی لە قۆرخکاری بکرێت و کار بکرێت بۆ هەڵگرتنی بەربەستەکان و هەموو ئاسانکارییە یاسایی و تەکنیکییەکانیش دابین بکات بۆ ئەوەی هاووڵاتییان بە ئاسانی و بە نرخێکی گونجاو، دەستیان بە سووتەمەنی بگات.
ئەنجومەنی وەزیران هەروەها جەختی لە مافی دەستووریی هەرێمی کوردستان بۆ وەرگرتنی بەشی خۆی لە نەوتی تەرخانکراو بۆ بەکارهێنانی ناوخۆ لەسەر ئاستی عێراق كردەوە، بە گوێرەی ژمارەی دانیشتووان و بنەماکانی یەکسانی و هاوسەنگی جێگیرکراو لە دەستووری عێراقدا.
لە بڕگەی دووەمی کۆبوونەوەدا، وەزیری دارایی و ئابووری، ڕاپۆرتێکی سەبارەت بە ئامادەکارییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ ئامادەکردنی پێشنیارەکانی بودجەی فیدڕاڵی ساڵی دارایی 2027 پێشکەش کرد. پاشان، سکرتێری ئەنجومەنی وەزیران، ماف و شایستە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان لە بودجەی فیدڕاڵ و چوارچێوەی دەستووریی و یاساییەکەی خستەڕوو. هەروەها ئاماژەی دا بە هەموو ئەو دەقە یاساییانەی کە لە یاساکانی بودجەی پێشووی فیدڕاڵ لەمپەر بوون لە دابینکردنی بەشە بودجەی هەرێم، وباسی لە چۆنیەتی چارەسەرکردنی هەموو ئەو کێشە و بەربەستانەی کە دەبنە هۆی دواخستنی ناردنی مووچە کرد. سەرۆکی دیوانی ئەنجومەنی وەزیرانیش، میکانیزمی ئامادەکردنی خشتە و زانیارییە پێویستەکانی بودجەی پێشکەش کرد.
لە دوای گفتوگۆ، ئەنجومەنی وەزیران، هەردوو وەزارەتی دارایی و ئابووری و پلاندانانی ڕاسپارد کە بە هاوئاهەنگی لەگەڵ سەرجەم وەزارەت و دامەزراوەکان، تێڕوانینی یەکگرتووی حکومەت و خشتەی داواکارییەکانی هەرێمی کوردستان بۆ بودجەی فیدڕاڵ بۆ ساڵی 2027 ئامادە بکەن، بە مەبەستی چەسپاندنی مافە دەستوورییەکانی هەرێم و لابردنی ئەو بەربەستانەی کە لە یاساکانی بودجەی ساڵانی ڕابردوودا بوونەتە هۆی سنووردارکردنی مافە داراییەکانی هەرێم. لەمبارەیەوە جەخت لە مافە دەستوورییەکانی هەرێم و لە نێویشیدا، دابینکردنی مووچە و شایستە داراييەکانی فەرمانبەرانی هەرێم بە شێوەیەکی یەکسان لەگەڵ هەموو ناوچەکانی دیکەی عێراق کرایەوە.
هەروەها، سکرتاریەتی ئەنجومەنی وەزیران ڕاسپێردرا، لە نزیکترین دەرفەتدا، کۆبوونەوەیەکی هاوبەش لەگەڵ فراکسیۆنە کوردستانییەکان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ساز بكات بە ئامادەبوونی وەزیر و لایەنە پەیوەندیدارەکان لە هەرێم، بۆ یەکخستنی هەڵوێستەکان لە پێناو پاراستنی ماف و بەرژەوەندییە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان.
لە کۆتایی کۆبوونەوەدا، ئەنجومەنی وەزیران گفتوگۆی لەسەر پڕۆژە یاساکانی قەرزکردن، بەخشین و هاوکاری (الاقتراض والمنح والإعانات) و پڕۆژەی یاسای پەسەندکردنی ژمێرەی کۆتایی ساڵانی دارایی 2012 تا 2015 کرد.
ئەنجومەنی وەزیران، وەزارەتی دارایی و ئابووری، وەزارەتی پلاندانان، سکرتاریەتی ئەنجومەنی وەزیران و سەرۆکایەتی دیوانی ئەنجومەنی وەزیرانی ڕاسپارد ، تێبینی و سەرنجە دەستووری و یاساییەکانی هەرێمی کوردستان لەسەر ئەم پڕۆژە یاسایانە ئامادە بکەن و بۆ حکومەتی فیدڕاڵ و لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەران و فراکسیۆنە کوردستانییەکان لە ئەنجومەنی وەزیران و ئەنجومەنی نوێنەرانی فیدراڵی بنێرن.
ئەنجومەنی وەزیران، هەروەها جەختی لە مافی دەستووریی هەرێمی کوردستان بۆ وەرگرتنی بەشی شایستەی خۆی لە هەر قەرز، بەخشین و هاوکارییەکی نێودەوڵەتی کردەوە کە حکومەتی فیدڕاڵ بەدەستی دەهێنێت. بەتایبەتیش کە هەرێمی کوردستان، لە سەرەتای وەرگرتنی هەموو ئەو قەرزە نێودەوڵەتیيانە، بەشدار بووە لە گەڕاندنەوەی قەرزەکان و ئەو سوودانەی هاتووەتە سەری، بۆیە نابێت لە کاتی دابەشکردنی قەرز و بەخشین و هاوکارییەکاندا، مافی دەستووریی هەرێم پشتگوێ بخرێت یان بە هیچ شێوەیەک سنووردار بکرێت.
کۆبوونەوە جەختی لەوە کردەوە کە ئەم پڕۆژە یاسایانە، کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر ماف و بەرژەوەندییە دارایی و دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان هەیە، بۆیە پێویستە لە هەموو قۆناخەکانی تاوتوێکردن و پەسەندکردنیاندا، دەستوور و بنەماکانی سیستەمی فیدڕاڵی و پرەنسیپی دادپەروەری و یەکسانی نێوان هەموو ناوچەکانی عێراق، بە تەواوی ڕەچاو بکرێت.