دۆخێکی چاوەڕوانی باڵی بەسەر ناوەندە سیاسییەکانی عێراقدا کێشاوە، دوای بڵاوبوونەوەی زانیاری لە لایەنە حکوومییەکانەوە کە دیارترینیان وەزارەتی دەرەوەیە، سەبارەت بە سزای چاوەڕوانکراوی ئەمریکا. ئەم سزایانە تاک و لایەنی جیاواز دەکاتە ئامانج، لەوانە کۆمپانیا دارایی و وەبەرهێنان و بانکەکان، هەروەها کەسایەتیی سیاسی و لایەنی گرووپە چەکدارەکان، بە تۆمەتی پەیوەندیدار بە هاوکاری لەگەڵ ئێران و پێشێلکردنی سزاکانی سەری، جگە لە ئەنجامدانی پێشێلکاریی مافی مرۆڤ.
سزای چاوەڕوانکراوی ئەمریکا، سەرەڕای ئەوەی یەکەم نییە، چونکە لە حەوت ساڵی ڕابردوودا، بەتایبەتی لەکۆتایی ساڵی ٢٠١٨ەوە، چەندین پاکێجی جیاوازی سزا بەسەر بانک و کۆمپانیاکانی کەرتی تایبەت و تاکەکاندا سەپێنراوە، لەنێویاندا سەرکردەی گرووپە چەکدارەکان و سیاسەتمەداران، بەڵام ئەم سزایانە لە کاتێکی هەستیاردا دێت، لەگەڵ ڕاوێژکارییەکانی پێکهێنانی حکوومەت و زیادبوونی ڕەخنەکانی ئەمریکا لە سیستەمی سیاسیی عێراق و ئەو فشارانەی کە لەناوخۆدا بە لێکدابڕان لە ئێران ناسراوە. هەروەها دۆسییەی چەکی گرووپە چەکدارەکان و سنووردارکردنی بە دەستی دەوڵەتەوە هۆکاری سەرەکیی سزاکانی ئەمریکایە.
بەپێی سێ سەرچاوەی حکوومی و چەند سەرچاوەیەکی دیکەی سیاسیی عێراقی کە لە ماوەی پێنج ڕۆژی ڕابردوودا بۆ (العربي الجديد) قسەیان کردووە، بەرپرسانی ئەمریکی لە سەردانە دواییەکانیان بۆ عێراق جەختیان لەوە کردووەتەوە کە سزاکان لایەن و تاکەکان دەگرێتەوە کە تێوەگلاون لە پرۆسەی سپیکردنەوەی پارە و دابینکردنی دارایی بۆ چالاکییەکانی لایەنە ئێرانییەکان یان هاوپەیمانەکانی ئێران لە ناوچەکە.
بەرپرسێکی وەزارەتی دەرەوەی عێراق ڕایگەیاندووە، لیستی چاوەڕوانکراوی ئەمریکا ڕەنگە ناوی دیاری گرووپە چەکدارەکان لەخۆ بگرێت کە لە پەرلەمانی نوێدا لە هەڵبژاردنەکان دەنگیان هێناوە.
ئاماژەی بەوەش کردووە کە سزاکان لە ڕێگەی چەندین بڕیارەوە دەبێت کە لەلایەن وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکاوە دەردەچن، لەوانە ئەوانەی کە وەک وەڵامێک بۆ بۆردومانکردنی بەردەوامی کێڵگە نەوتی و غازییەکانی هەرێمی کوردستان دەبێت و ئەوانەی دیکە پەیوەستن بە دابینکردنی دارایی و مامەڵەکردن لەگەڵ باڵ و کەناڵە ئێرانییەکان.
(عائد الهلالی)، کەسایەتییەکی دیاری سیاسییە و نزیکە لە سەرۆکوەزیرانی ئێستای عێراق، دەڵێت: "دۆخێکی چاوەڕوانی لە ناوەندە سیاسییەکانی عێراقدا هەستی پێدەکرێت، سەبارەت بە پاکێجێکی نوێی سزای ئەمریکا کە لایەنە سیاسی و ئابووری و بازرگانییەکانی کەرتی تایبەت و کەسایەتییە عێراقییەکان دەکاتە ئامانج."
هەروەها دەڵێت: "واشنتۆن تۆمەتباریان دەکات بە تێوەگلان لە مامەڵەکردن لەگەڵ ئێران و پێشێلکردنی سزاکان. ئەو زانیارییانەشی لە ڕۆژانی ڕابردوودا بڵاوکراونەتەوە ئاماژە بەوە دەکەن کە ئیدارەی ئەمریکا زنجیرەیەک پێداچوونەوەی تەواوی کردووە کە پەیوەندیی بە دۆسییەی دارایی و ئەمنییەوە هەیە و تایبەتە بە کەسایەتییە سیاسییەکان و بازرگانان و سەرکردەی گرووپە چەکدارەکان، جگە لە کۆمپانیاکان کە لە بوارەکانی گواستنەوە، وزە و خزمەتگوزارییە لۆجستییەکان کار دەکەن."
بەپێی قسەکانی ئەلهیلالی، "لایەنی ئەمریکی لە ڕێگەی کەناڵی نافەرمییەوە ڕوونی کردووەتەوە کە بەشێک لە سزاکان لە چوارچێوەی سیاسەتێکی نوێدایە کە هەوڵدەدات پەیوەندیی نێوان بەغدا و واشنتۆن ڕێکبخاتەوە و ئەو شتە ڕابگرێت کە ویلایەتە یەکگرتووەکان بە زیادبوونی هەژموونی تارانی لەناو دامەزراوە عێراقییەکان دەزانێت."
هاوکات سەرچاوەکانی زانیاری ئاماژە بەوە دەکەن کە پاکێجی چاوەڕوانکراو ڕەنگە بەربڵاوترین بێت لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا و بە شێوەیەکی پلە بە پلە ڕادەگەیەنرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە شۆکێکی سیاسی یان ئابووری لەناو عێراقدا دروست نەکات.
هەر بەپێی زانیارییەکان، حکوومەتی عێراق بە هەستیارییەکی زۆرەوە بەدواداچوون بۆ دۆسییەکە دەکات، بەتایبەتی لە سێبەری ئەو ترسەدا کە ئەم سزایانە ببێتە هۆی گرژیی زیاتر لەناو ژینگەی سیاسی و ئەمنیدا، یان زیان بەو کەرتە ئابوورییانە بگەیەنێت کە پەیوەستن بەو کۆمپانیایانەی کە پێیان وایە لە لیستەکەدان. هەروەها گفتوگۆی ناوخۆیی هەیە سەبارەت بە ئەگەری کردنەوەی کەناڵی گفتوگۆی ڕاستەوخۆ لەگەڵ واشنتۆن بۆ ڕوونکردنەوەی هەندێک لە نادیارییەکان و کۆنتڕۆڵکردنی هەر دەرەنجامێک کە ڕەنگە کاریگەری لەسەر دامەزراوەکانی دەوڵەت هەبێت، یان کاریگەری لەسەر پابەندبوونەکانی عێراق لە دۆسییەی وزە، دارایی و بازرگانیدا دروست بکات.
وەڵام بدەوه